Rusiyada şovinist və islamofob siyasət: Etnik ayrı-seçkilik sistemi dərinləşirmi?

Rusiyada miqrantlara, xüsusilə də Orta Asiya və Cənubi Qafqaz ölkələrindən olan müsəlman xalqların nümayəndələrinə qarşı münasibətin son illərdə daha da sərtləşdiyi müşahidə olunur. Azərbaycan, Özbəkistan, Qırğızıstan və Türkmənistan vətəndaşlarının sıx yaşadığı bölgələrdə zorakılıq halları, hədə-qorxu, işgəncə və hüquq pozuntuları ilə bağlı artan məlumatlar bu vəziyyətin sistemli xarakter aldığını göstərir.

Putin Rusiyasında şovinizm və etnoyönlü təzyiqlər

Siyasi müşahidəçilər qeyd edir ki, bu tendensiyanın arxasında Rusiyanın mövcud rəhbərliyinin ideoloji xətti və təhlükəsizlik orqanlarının fəaliyyəti dayanır. Bu siyasət təkcə islamofobiyaya deyil, ümumilikdə qeyri-rus xalqlara qarşı etnik ayrı-seçkilik və mərkəzləşdirilmiş assimilyasiya yanaşmasının gücləndirilməsinə yönəlib.

Ukraynada aparılan hərbi əməliyyatlar və Buçadakı kimi soyqırım iddiaları Rusiyanın qeyri-slavyan xalqlara qarşı daha sərt siyasət yürütməyə hazır olduğunu göstərir. Beynəlxalq hüquq müdafiə təşkilatları Rusiya hökumətini “etnik motivli zorakılığa göz yummaqda və ya bilavasitə təşviq etməkdə” ittiham edirlər.

Skinhedlərdən hüquq-mühafizə orqanlarına keçən vəzifə

1990-cı illərdə Rusiyada digər xalqlara qarşı fiziki zorakılığı ilə yadda qalan skinhed qruplarının fəaliyyətinin arxasında bəzi hallarda dövlət strukturlarının dayandığı iddiaları səslənmişdi. Bu gün isə həmin funksiyanı Rusiya hüquq-mühafizə orqanlarının bir hissəsinin icra etdiyi deyilir. Məsələn, Yekaterinburqda azərbaycanlıların döyülməsi və amansız şəkildə öldürülməsi ilə bağlı yayılan məlumatlar və rəsmi reaksiyaların qeyri-ciddiliyi bu narahatlıqları artırır.

“Etnocinayətkarlıq” kimi anlayışların hüquqi leksikona daxil edilməsi isə bəziləri tərəfindən digər xalqları “potensial təhlükə” kimi göstərməyə xidmət edən ideoloji alət kimi qiymətləndirilir.

Rusiya Kilsəsi və ideoloji əsaslandırma

Rusiya Pravoslav Kilsəsinin bəzi təmsilçilərinin bu proseslərə dəstək xarakterli çıxışları isə məsələnin dini-ideoloji yönünü daha da gücləndirir. Analitiklər bu çıxışların hüquq-mühafizə orqanlarının sərt tədbirlərinə ictimai və “moral” legitimlik qazandırmaq məqsədi daşıdığını bildirirlər.