Jurnalistin şikayəti həbs qətimkan tədbirinin uzadılması ilə bağlı olub

2025-ci il iyulun 7-də Bakı Apellyasiya Məhkəməsində “Meydan TV işi” üzrə həbs edilən jurnalist Aysel Umudovanın həbs müddətinin uzadılmasına dair apellyasiya şikayətinə baxılıb. Məhkəmə prosesi hakim Qədim Babayevin sədrliyi ilə keçirilib. Lakin jurnalistin vəkillərinin təqdim etdiyi vəsatət təmin olunmayıb və birinci instansiya məhkəməsinin çıxardığı qərar qüvvədə saxlanılıb.

Bu qərar, iyunun 24-də çıxarılmış və Meydan TV ilə bağlı cinayət işi üzrə həbsdə saxlanılan bir qrup jurnalistin həbs müddətinin daha 3 ay uzadılması qərarının apellyasiya qaydasında araşdırılması çərçivəsində verilib. Həbs müddəti uzadılan şəxslər arasında Aynur Elgünəş (Qənbərova), Aytac Tapdıq (Əhmədova), Ramin Deko (Cəbrayılzadə), Aysel Umudova, Xəyalə Ağayeva, Natiq Cavadlı, eləcə də “arqument.az” saytının baş redaktoru və Meydan TV ilə əməkdaşlıq edən Şəmşad Ağa (Ağayev), həmçinin jurnalistlər Fatimə Mövlamlı, Ülviyyə Əli (Quliyeva), Nurlan Libre (Qəhrəmanov) və vətəndaş cəmiyyəti fəalı Ülvi Tahirov da yer alır.

Onların hamısı barələrində çıxarılan qərardan apellyasiya şikayəti veriblər. İyulun ilk günlərində keçirilən məhkəmə iclaslarında da digər jurnalistlərin vəsatətləri təmin edilməyib:
• İyulun 2-də: Nurlan Qəhrəmanlı (Libre), Xəyalə Ağayeva
• İyulun 3-də: Natiq Cavadlı
• İyulun 4-də: Aynur Elgünəş (hakim Ramin Qaraqurbanlı), Aytac Tapdıq (hakim Anar İbrahimov), Şəmşad Ağa (hakim Qədim Babayev), Fatimə Mövlamlı (hakim Ramin Qaraqurbanlı)

Meydan TV işi – nə baş verib?

2024-cü il dekabrın 6-da, “Meydan TV”nin əməkdaşları – Ramin Cəbrayılzadə (Deko), Aynur Qənbərova (Elgünəş), Aytac Əhmədova (Tapdıq), Aysel Umudova, Xəyalə Ağayeva və Natiq Cavadlı hüquq-mühafizə orqanları tərəfindən saxlanılıb. Onlara qarşı Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 206.3.2-ci maddəsi – qaçaqmalçılıq (əvvəlcədən əlbir olan bir qrup şəxs tərəfindən törədildikdə) üzrə ittiham irəli sürülüb və barələrində məhkəmənin qərarı ilə həbs qətimkan tədbiri seçilib.

Eyni gün vətəndaş cəmiyyətinin üzvü Ülvi Tahirov da saxlanılıb. Qeyd edək ki, onun Meydan TV ilə birbaşa əlaqəsi yoxdur.

Daha sonra “arqument.az” saytının baş redaktoru Şəmşad Ağa (Ağayev) 2025-ci il fevralın 5-də, jurnalist Nurlan Libre (Qəhrəmanlı) isə fevralın 20-də saxlanılıb. Hər iki jurnalistə eyni maddə üzrə ittiham irəli sürülüb və məhkəmə qərarı ilə həbs olunublar.

Fatimə Mövlamlı isə fevralın 28-də, jurnalist Ülviyyə Əli (Quliyeva) isə mayın 7-də eyni cinayət işi çərçivəsində saxlanılıb və Xətai Rayon Məhkəməsinin qərarı ilə barələrində həbs qətimkan tədbiri seçilib.

Müdafiə tərəfinin mövqeyi

Həbs edilən jurnalistlər və onların hüquq müdafiəçiləri bildirirlər ki, irəli sürülmüş ittihamlar əsassızdır və onların fəaliyyəti sırf jurnalist işləri ilə bağlı olub. Onlar bu həbslərin məqsədinin tənqidi jurnalistikanı susdurmaq olduğunu iddia edir və özlərini təqsirli bilmirlər.

Hazırda Azərbaycanda oxşar ittihamlarla 30-a yaxın jurnalist və ictimai fəalın həbsdə olduğu bildirilir. Onların əksəriyyəti barələrindəki ittihamları qəbul etmir və həbslərini peşə fəaliyyətləri ilə əlaqələndirirlər.

Rəsmi mövqe və beynəlxalq reaksiyalar

Azərbaycan hakimiyyətinin nümayəndələri ölkədə siyasi motivli həbslərin olmadığını bildirir və hüquqi prosedurların qanunvericiliyə uyğun aparıldığını bəyan edirlər.

Lakin bir sıra beynəlxalq insan haqları təşkilatları, o cümlədən Sərhədsiz Reportyorlar, Amnesty International və Human Rights Watch, habelə bir çox Qərb diplomatları və Avropa rəsmiləri, Azərbaycan hakimiyyətini jurnalist və ictimai fəalların azad olunmasına çağırıblar.