Təhsil naziri Emin Əmrullayevin son illərdə verdiyi bəyanatlar və qərarlar cəmiyyətdə artan narazılıqla qarşılanır. Xüsusilə müəllimlərin diaqnostik qiymətləndirilməsi və işə qəbul imtahanları ilə bağlı sərt münasibəti, keçmiş bəzi hallardakı yumşaq və ziddiyyətli yanaşmalar fonunda geniş ictimai tənqidə səbəb olur.

2022-ci ildəki “şans” və 2025-ci ildəki “bağça deyil” mövqeyi

2022-ci ildə sosial şəbəkələrdə və mediada yayılan səs yazılarında bir məktəb direktorunun valideynlərdən sistemli şəkildə rüşvət topladığına dair ciddi iddialar ortaya çıxmışdı. O zaman Təhsil naziri Emin Əmrullayev məsələ ilə bağlı belə açıqlama vermişdi:

“Səsyazısı yayılan direktora şans verdik. Hesab edirəm cəmiyyət bu qərarı anlayışla qarşılayacaq. Həmin direktorla söhbət aparılıb və o bundan nəticə çıxaracaq.”

Nazirin bu mövqeyi həmin dövrdə ictimai rəydə birmənalı qarşılanmamışdı. Rüşvət kimi ağır ittihamlarla üzləşmiş bir təhsil işçisinə “şans” verilməsi korrupsiya ilə mübarizəyə zidd bir addım kimi qiymətləndirilmişdi.

2025-ci ildə isə müəllimlərin sertifikasiya imtahanları ilə bağlı açıqlamasında nazir tam əks mövqedən çıxış etdi:

“Biz uşaq bağçası idarə etmirik. Kimsə həyəcanlanırsa, biz ona ikinci şans vermirik ki, ikinci dəfə bir də həyəcanlanmasın.”

Bu dəfə isə sırf həyəcan və stress səbəbindən zəif nəticə göstərən müəllimlərə qarşı tamamilə güzəştsiz mövqe nümayiş etdirildi. Cəmiyyətin böyük bir hissəsi bu yanaşmanı qeyri-insani və qeyri-peşəkar hesab edir.

Ziddiyyətli yanaşmalar və prinsipsizlik

İki yanaşmanı müqayisə etdikdə, təhsilin müxtəlif pillələrində çalışan şəxslərə qarşı sərgilənən münasibətin qeyri-obyektiv olduğu açıq görünür. Cəmiyyət haqlı olaraq sual verir: rüşvət kimi ağır pozuntuya görə “şans” verilə bilərsə, niyə həyatını təhsilə həsr etmiş, sadəcə bir imtahanda uğursuz olmuş müəllimə heç bir fürsət tanınmır?

Bu yanaşma həm də cəmiyyətin müəllim peşəsinə olan münasibətini zədələyir. Belə ki, müəllimlər yalnız bir imtahanla qiymətləndirilir, psixoloji və sosial amillər nəzərə alınmır, onların illərlə qazandığı təcrübə və əməyə dəyər verilmədiyi mesajı verilir.

Təhsildə islahat yoxsa avtoritar yanaşma?

Nazirin çıxışları son illərdə təhsildə “reforma adı ilə avtoritar idarəçiliyin” gücləndiyi fikrini doğurur. Müəllimlərin diaqnostik və sertifikasiya imtahanlarına məcburi cəlb edilməsi, nəticəyə görə əmək haqqının kəskin azaldılması və ya işdən uzaqlaşdırılması, bununla paralel təhsildə korrupsiyaya qarşı mülayim münasibət göstərilməsi ciddi narazılıq doğurur.

Ekspertlər bildirir ki, bu cür ikili standartlar müəllimlərin motivasiyasını sarsıdır, cəmiyyətin təhsilə və təhsil idarəçiliyinə olan inamını zəiflədir. Müəllimləri imtahanla sıralayıb sistemdən kənarlaşdırmaq təhsilin keyfiyyətini artırmaq əvəzinə, peşəyə qarşı mənfi münasibət yaradır.

Nəticə: Şəffaflıq və ədalətə ehtiyac var

Təhsil sistemində islahatlar aparmaq zəruridir. Lakin bu islahatlar şəffaf, obyektiv və ədalətli olmalıdır. Hər kəsə bərabər münasibət göstərilməli, rüşvətə yol verənlərlə həyəcan səbəbilə imtahanda zəif nəticə göstərən arasında prinsipal fərq qoyulmamalıdır.

Nazirin yanaşmasında ardıcıllıq və prinsipiallıq görünmədikcə, ictimai etimad azalacaq, təhsilin keyfiyyətinə yönələn tədbirlər isə məqsədinə çatmayacaq.