İyulun 14-də Milli Məclis “Media haqqında” Qanuna təklif edilən bir sıra mühüm dəyişiklikləri təsdiq edib. Qanunvericiliyə edilən yeniliklər əsasən, xarici media qurumlarının və nümayəndəliklərinin fəaliyyətinə nəzarətin sərtləşdirilməsini nəzərdə tutur.

Xarici media qurumlarına yeni tələblər

Dəyişikliklərə əsasən, xarici media qurumlarının Azərbaycandakı filial və nümayəndəlikləri dövlət qeydiyyatına alındıqdan sonra 7 iş günü ərzində Media Reyestrinə daxil edilməlidir. Əgər bu tələblərə əməl olunmazsa və ya reyestrdən çıxarılma halları baş verərsə, həmin qurumların fəaliyyəti dayandırılacaq, veb saytlarına giriş məhdudlaşdırılacaq.

Bununla yanaşı, xarici jurnalistlər və onların nümayəndəliklərdə çalışan əməkdaşları Media Reyestrinə daxil edilməyəcək.

Yeni cəzalar və məhdudiyyətlər

Qanun pozuntularına görə nəzərdə tutulan maliyyə sanksiyaları da artırılıb:
• Fiziki şəxslər – 500-1000 manat,
• Vəzifəli şəxslər – 1500-2500 manat,
• Hüquqi şəxslər – 3000-5000 manat cərimələnəcək.

Reyestrsizlik halında yayılan çap məhsulları bu cərimələrə səbəb ola bilər.

Bundan başqa, qanun layihəsində:
• Media subyektlərinin adlarının ictimai qaydalara, mənəviyyata və əxlaqa uyğun olması,
• İstifadəçiləri çaşdıra biləcək ifadələrdən imtina edilməsi,
• Saxta məlumatların yayılmasına qadağa qoyulması
kimi yeni şərtlər yer alır.

Agentliklərə sərtləşdirilmiş şərtlər

Qanun layihəsi informasiya agentliklərinə də əlavə öhdəliklər qoyur. Belə ki, hər bir agentliyin:
• Azı 20 media orqanı ilə müqaviləsi,
• 5 xarici ölkədə akkreditə olunmuş jurnalisti olmalıdır.

Bu tələblərə əməl etməyən agentliklərin fəaliyyəti məhdudlaşdırıla və Media Reyestrindən çıxarıla bilər.

Tənqidlər və beynəlxalq reaksiyalar

Müstəqil jurnalistlər və media qurumları yeni dəyişikliklərin ifadə və mətbuat azadlığına zidd olduğunu bildirərək, Konstitusiya Məhkəməsinə müraciət ediblər. Onlar bu qanunun Avropa İnsan Hüquqları Konvensiyasına və Azərbaycan Konstitusiyasına uyğun olmadığını qeyd ediblər.

Jurnalistləri Müdafiə Komitəsi və Avropa Şurası Nazirlər Komitəsi də qanunu tənqid ediblər. 2023-cü ilin dekabrında qəbul edilən qətnamədə Avropa Şurası Azərbaycan hökumətini “Media haqqında” qanunu Avropa standartlarına uyğunlaşdırmağa çağırıb. Hökumət bu çağırışa rəsmi reaksiya verməyib.

Qeyd edək ki, hazırkı “Media haqqında” Qanun 2022-ci il fevralın 8-də qüvvəyə minib.