“Toplum TV işi” üzrə təqsirləndirilən və hazırda həbsdə olan jurnalist Fərid İsmayılov məhkəmə proseslərinə fiziki olaraq qatılmaqdan imtina etdiyini bildirib. O, bu barədə iyulun 14-də Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsində keçirilən iclasda hakim Azər Tağıyevə məlumat verib və səbəb kimi səhhətinin pisləşməsini göstərib.

Vəkili Zibeydə Sadıqovanın sözlərinə görə, Fərid İsmayılov hər dəfə məhkəməyə gətirildikdən sonra günlərlə bərpa ola bilmir, səhhətində ciddi ağırlaşmalar baş verir. “Birincisi, onu gətirən nəqliyyat vasitəsi fiziki durumu üçün uyğun deyil. İkincisi, məhkəmə zalında uzun müddət qalmaq ona ciddi diskomfort yaradır. Hər prosesdən sonra dərhal sistem köçürülür, dərmanlar verilir və səhhəti pisləşir”, – deyə vəkil bildirib.

Zibeydə Sadıqova vurğulayıb ki, Fərid İsmayılovun keçirdiyi ciddi tibbi əməliyyatlar onun vəziyyətinin nə qədər ağır olduğunu göstərir: “O, ümumilikdə yeddi dəfə əməliyyat olunub, altı əməliyyat ürək və ağciyərlə bağlıdır. Hətta barəsində həbs qərarı çıxarılanda, özü demişdi ki, ‘bu qərarla məni ölümə göndərirsiniz’”.

Məhkəmə iştirakından imtina və qanuni əsaslar

Azərbaycan qanunvericiliyinə əsasən, təqsirləndirilən şəxsin məhkəmədə iştirakı bir qayda olaraq mütləqdir. Cinayət Prosessual Məcəlləsinin 304-cü maddəsinə görə, təqsirləndirilən şəxs istintaqda və məhkəmə prosesində iştirak etməlidir. Lakin vəkilin fikrincə, bu məsələdə istisna hal tətbiq olunmalıdır.

Zibeydə Sadıqova qeyd edib ki, eyni Məcəllənin 51-2-ci maddəsinə əsasən, əgər şəxsin sağlamlıq durumu və ya digər əsaslı səbəbləri varsa, istintaq və məhkəmə prosesi videokonfrans vasitəsilə də aparıla bilər. “Fərid İsmayılov artıq dəfələrlə məhkəmədə bildirib ki, səhhətinə görə gəlmək istəmir. O, hal-hazırda istintaq təcridxanasındadır və qaçmaq ehtimalı yoxdur. Eyni zamanda dindirilmiş 49 şahidin heç biri onun əleyhinə ifadə verməyib”, – deyə vəkil bildirib.

Məhkəmədə hakim Azər Tağıyev bu dəfə Fəridin daha yaxşı texniki şəraitlə – sağlamlığına uyğun nəqliyyat vasitəsində prosesə gətirilməsi üçün tədbir görüləcəyini bildirib. Lakin vəkil gələcək iclaslarda Fəridin videokonfrans vasitəsilə prosesə qoşulması üçün vəsatət qaldıracağını deyib.

İddialar və hüquqi qiymətləndirmə

“Toplum TV işi” üzrə istintaq 2024-cü ilin mart ayından başlayıb. Fərid İsmayılov həmin ilin 6 martında saxlanılıb və əvvəlcə polis nəzarətində olub. Lakin 2025-ci il yanvarın 17-də Xətai Rayon Məhkəməsi onun barəsində həbs qətimkan tədbiri seçib. Bu iş üzrə ümumilikdə 10 nəfərə qarşı cinayət işi açılıb. Onlar əvvəlcə qaçaqmalçılıq ittihamı ilə saxlanılıblar, daha sonra isə ittihamlar daha da ağırlaşdırılıb.

Fəridin vəkili bildirib ki, beynəlxalq hüquq normalarında da təqsirləndirilən şəxsin sağlamlıq durumu, təhlükəsizlik riski və ya könüllü imtina hallarında proses iştirakçısız davam etdirilə bilər. Burada əsas məsələ həmin imtinanın könüllü və hüquqi baxımdan əsaslandırılmış olmasıdır. “Fərid İsmayılovun səhhəti nəzərə alınaraq, onun fiziki iştirakı olmadan məhkəmə proseslərinin davam etdirilməsi hüquqi baxımdan mümkün və zəruridir”, – deyə Sadıqova əlavə edib.

Hazırkı vəziyyətdə Fərid İsmayılovun iştirakı ilə bağlı qərarın necə veriləcəyi və məhkəmənin bu çağırışlara necə reaksiya verəcəyi növbəti proseslərdə aydın olacaq. Vəkilinin təqdim edəcəyi vəsatətə məhkəmənin münasibəti, eyni zamanda insan hüquqları və sağlamlıq vəziyyətinə dair arqumentlərin hüquqi çəkisi bu işdə yeni mərhələnin başlanğıcı ola bilər.