
Yeni il ərəfəsində Tarif Şurası dizel yanacağının qiymətini 10% artıraraq 1,1 manata çatdırıb. Bu, son 4 ildə dizelin bahalaşması ilə bağlı üçüncü qərardır. 2021-ci ilin yanvarında dizel təxminən 35% artaraq 80 qəpiyə, 2024-cü ilin iyununda isə 25% bahalaşaraq 1 manata yüksəlmişdi. Nəticədə, 4 il ərzində dizelin qiyməti iki dəfəyə yaxın artmış oldu.
Ekspertlər bildirirlər ki, bu bahalaşmadan ən çox zərəri fermerlər görür. Azərbaycanda kənd təsərrüfatında ildə təxminən 300 min ton dizel istifadə olunur. Tarif Şurasının son qərarı fermerlərin illik yanacaq xərclərini ən azı 35 milyon manat artıracaq ki, bu da kənd təsərrüfatı məhsullarının qiymət artımını qaçılmaz edir.
Əvvəlki bahalaşmaların kənd təsərrüfatına təsiri belə olub:
• Dənli bitkilər üzrə maya dəyəri 19% artıb
• Xam pambıq 28%
• Tərəvəz məhsulları 36%
• Üzüm 11%
• Şəkər çuğunduru 31%
Ekspertlər hesablayır ki, kənd təsərrüfatı xərclərində yanacaq və texniki xidmətin payı orta hesabla 30% təşkil edir. Bu baxımdan yanacağın qiymətinin 10 qəpik artması məhsul vahidini təxminən 3 qəpik bahalaşdırır.
İstehsalçı qiymət indeksi göstərir ki, yanacağın bahalaşması pərakəndə qiymətlərə 3–6 ay gecikmə ilə təsir göstərir. Məsələn, 2021-ci ildə dizelin 35% bahalaşmasından sonra 2022-ci ildə kənd təsərrüfatı məhsullarının istehsalçı qiymət indeksi 16% yüksəldi.
Ekspertlər bildirirlər ki, 2025-ci il bahalaşmasının təsiri bu il qış-yaz becərmələrində özünü göstərəcək və yay mövsümündə məhsul yığımında qiymət artımına səbəb olacaq.
Beləliklə, fermerlər və istehlakçılar aqrar məhsulların qiymətlərində növbəti artımlara hazır olmalıdırlar.