Yeni Təklif Cəmiyyətin Müzakirəsində.

Bu gün ölkəmizdə müxtəlif dövlət strukturlarında çalışan şəxslərin vahid geyim formasından istifadə etməsi artıq illərdir ki, oturuşmuş bir ənənəyə çevrilib. Polis, hərbçi, gömrük əməkdaşı, fövqəladə hallar işçisi, hakim və vəkil kimi dövlət qulluqçuları, eləcə də dini təmsilçilər – mollalar – xüsusi geyimlərlə hakimiyyətə xidmət edirlər. Orta məktəb şagirdləri belə məktəbli formasında təhsil alırlar. Bu tendensiya həm intizamın qorunması, həm də onların təmsil etdikləri struktura hörmət və etimadın formalaşmasına xidmət edir. Bəs dövlətin qanunverici orqanını – Milli Məclisi təmsil edən deputatların vahid geyimi niyə yoxdur?

Bu sual sosial şəbəkələrdə və ictimai diskussiyalarda daha çox müzakirə olunumalıdır. Zənnimcə onların fikrincə, qanunverici orqanın nüfuzunu və cəmiyyətin ona olan etibarını artırmaq üçün deputatların da vahid geyimdə çıxış etməsi müsbət addım ola bilər.

“Deputat geyimi – dövlətçiliyin simvoluna çevrilə bilər”

Düşünürəm ki, “Bizim üçün polis formasının necə nüfuzlu göründüyü, məhkəmə zalında hakimin qara libasının verdiyi ağırlıq, ya da hərbçinin uniformalı çıxışı təsadüfi deyil. Bu geyimlər öz sahələrinin simvoludur. Milli Məclis üzvləri – ölkənin qanunvericilik əsasını qoyan şəxslər isə fərdi geyim tərzlərində çıxış edirlər. Bu, həm rəsmi görüntünü pozur, həm də bəzən ciddi olmayan imic yaradır. Hesab edirəm ki, deputat forması həm dövlətçilik mədəniyyətini gücləndirər, həm də məsuliyyət hissini artırar.”

Formalar hansı formada ola bilər?

Təkliflər arasında müxtəlif variantlar yer ala bilər. Bəzi ideya müəllifləri deputat formasının klassik tərzdə – qara və ya tünd mavi rənglərdə, xüsusi nişan və işarələrlə hazırlanmasını irəli sürə bilərlər. Bəziləri isə daha müasir və fərqli yanaşma təklif edir: bölgələri təmsil edən deputatların formalarında regional elementlər əks olunsun – bu, həm də mədəni müxtəlifliyin nümayişi olar.

Əlavə təklif: mandat nişanı və etik kodeksli geyim qaydası

Digər bir təklif isə deputatların xüsusi geyiminə əlavə olaraq fərqləndirici “mandat nişanı” taxmasını əhatə edir. Məsələn Qubadan təyinat alan deputat alma simvolundan, Xaçmazdan təyinat alan deputat şaftalı simvolunu əks etdirən elementlə təmsil olunsun. Bu nişan onların rəsmi tədbirlərdə, mediada və beynəlxalq görüşlərdə dərhal tanınmasını asanlaşdırar. Həmçinin, deputat geyimi üçün xüsusi etik kodeks də hazırlanmalı və bu kodeksə uyğun olmayan geyimlərə məhdudiyyətlər tətbiq olunmalıdır.

Xalqın reaksiyası necə ola bilər?

Maraqlıdır ki, bu təklifə cəmiyyətdə birmənalı münasibət olarmı?. Bəziləri belə bir addımın formalizmə xidmət etdiyini düşünə bilər və deputatların fəaliyyətinə deyil, geyiminə diqqət yönəltməyin yanlış olduğunu bildirə bilər. Digər tərəfdən, deputatların nüfuzunun və məsuliyyətinin artırılması üçün bunun əhəmiyyətli addım olduğunu deyənlər də az olmaz.

Nəticə olaraq: bu təklif sadəcə bir geyim məsələsi deyil

Deputatların vahid geyim forması sadəcə estetik və ya rəsmi görünüş məsələsi deyil, eyni zamanda dövlətçilik, vətəndaş-məmur münasibətləri və qanunverici orqanın nüfuzu ilə bağlı mühüm simvolik məna daşıyır. Onların hakimiyyətə sədaqətlə xidmətin göstəricisi ola bilər. Bu məsələ Milli Məclisdə və aidiyyəti orqanlarda geniş ictimai müzakirələrdən sonra reallaşarsa, ölkəmizdə yeni bir ənənənin başlanğıcı ola bilər.