Yekaterinburqda Rusiya hüquq-mühafizə orqanlarının keçirdiyi əməliyyat nəticəsində həyatını itirən Ziyəddin və Hüseyn Səfərov qardaşlarının döyülərək öldürüldüyü rəsmən təsdiqlənib. Bu fakt, Azərbaycanla Rusiya arasında onsuz da gərgin olan münasibətləri bir qədər də dərinləşdirə bilər.

İyulun 1-də Səhiyyə Nazirliyinin Məhkəmə-Tibbi Ekspertiza və Patoloji Anatomiya Birliyinin rəhbəri Ədalət Həsənov mətbuat konfransında bildirib ki, Azərbaycanda aparılan təkrar ekspertiza nəticələri Rusiya tərəfinin təqdim etdiyi rəsmi məlumatlarla üst-üstə düşmür.

Həsənovun sözlərinə görə, Səfərov qardaşlarının meyitlərində çoxsaylı sınıq, qançır, daxili orqan zədələri və qansızmalar aşkarlanıb:

“Bu zədələr yalnız küt alətlərlə, sistematik və məqsədli fiziki zorakılıq nəticəsində yarana bilər. Qardaşların küt alətlə döyülərək öldürüldüyü ekspertiza ilə sübuta yetirilib.”

Bakı cinayət işi açdı: Moskvaya etiraz artır

Azərbaycan Baş Prokurorluğu artıq bu hadisə ilə bağlı cinayət işi başladığını və istintaqın davam etdiyini açıqlayıb. Rəsmi məlumata görə, digər saxlanılan azərbaycanlılara qarşı da oxşar işgəncə və fiziki zorakılıq halları qeydə alınıb.

İyunun 27-də həyata keçirilən əməliyyat zamanı daha bir neçə Azərbaycan vətəndaşı saxlanılıb. Onlardan Bakir Səfərov 22 günlük həbsə məhkum edilib, Əhliman Gənciyev və Şahid Lalayevin məhkəmə prosesi isə davam edir.

Azərbaycan Xarici İşlər Nazirliyi hadisədən bir gün sonra – iyunun 28-də rəsmi bəyanat yayaraq Rusiya Federal Təhlükəsizlik Xidmətinin azərbaycanlılara qarşı zorakı əməliyyatına görə narazılığını bildirib və Moskvaya nota təqdim edib. Rusiyanın müvəqqəti işlər vəkili XİN-ə çağırılaraq Azərbaycanda sərt etirazla üzləşib.

Azərbaycan-Rusiya münasibətləri son dövrdə niyə pisləşir?

Yekaterinburqda baş verən hadisə iki ölkə arasında artan siyasi gərginliyin növbəti mərhələsi kimi qiymətləndirilir. Gərginliyin kökü 2024-cü il dekabrın 24-də “Azərbaycan Hava Yolları”na məxsus sərnişin təyyarəsinin Rusiya ərazisində, Qroznıya yaxın bölgədə qəzaya uğraması ilə qoyulub.

Prezident İlham Əliyev bu insidentlə bağlı “təyyarəyə elektron müdaxilə ilə təsir göstərildiyini” və “idarəetmənin itirildiyini” demiş, Moskvadan rəsmi üzr və kompensasiya tələb etmişdi. Bunun ardınca Rusiyanın Azərbaycandakı “Rus Evi” bağlandı, rusiyapərəst deputatların çıxışları isə əlavə qıcıq yaratdı.

May ayında Rusiya, Azərbaycan parlament üzvü Azər Badamovu ölkəyə buraxmadı. Rusiya deputatı Nikolay Valuyev isə Azərbaycana qarşı “eyni üsullarla cavab verilməli” olduğunu bildirmişdi.

Rusiya vətəndaşlarını döyərək öldürür, susqun diplomatiya yetərlidirmi?

Ziyəddin və Hüseyn Səfərovun qətli Rusiya hüquq-mühafizə orqanlarının sistematik və cəzasız zorakılıq praktikasının bir nümunəsi kimi qiymətləndirilir. Azərbaycan hökumətinin və diplomatiyasının bu cinayətə qarşı tutumu isə hələlik sərt bəyanat və nota ilə məhdudlaşır.

Ancaq məsələ artıq tək bir hadisə yox, iki ölkə arasında artan etimadsızlıq və soyuq münasibətlərin göstəricisinə çevrilməkdədir. Moskvanın bu cinayətə münasibəti, Bakıdakı siyasi hakimiyyətin mövqeyi və xalqın reaksiyası qarşıdakı dövrdə Azərbaycan-Rusiya münasibətlərinin tonunu müəyyən edə bilər.

Bütün hallarda isə sual açıq qalır: Azərbaycanın vətəndaşları xaricdə döyülərək öldürülürsə, onların hüquqlarının müdafiəsi yalnız ekspertiza rəyindən və bəyanatdan ibarət olacaqmı?