Bu gün Şəmkir rayonunda baş vermiş ağır yol qəzası ölkədə sürücülük mədəniyyəti və imtahan sisteminin növbəti dəfə diqqət mərkəzinə gəlməsinə səbəb olub. İlkin məlumata görə, “Mercedes Sprinter” markalı mikroavtobusun yük maşınına çırpılması nəticəsində 7 nəfər həlak olub, 5 nəfər isə ağır xəsarət alıb.

Qəzada həyatını itirən və yaralanan şəxslərin əksəriyyətinin Ağstafa rayonunun Muğanlı kəndindən olduğu bildirilir.

Rəsmilər səbəb kimi toqquşmanı göstərir – amma bu, nəticədir

Rəsmi açıqlamalarda qəzanın səbəbi kimi nəqliyyat vasitələrinin toqquşması göstərilsə də, bu, yalnız hadisənin nəticəsidir. Əsl səbəblər isə daha dərin və sistematik xarakter daşıyır.

Ekspertlər illərdir bildirirlər ki, Azərbaycanda sürücülük vəsiqələrinin pul qarşılığında alınıb-satılması təhlükəsizlik risklərini artırır və yol hərəkəti iştirakçılarını ölümlə baş-başa qoyur. Rüşvətlə verilən vəsiqələr, yoxlanılmayan sürücülük bacarıqları hər il yüzlərlə insanın həyatına son qoyur.

2023-cü ildə 860 nəfər yol qəzalarında ölüb

Rəqəmlər rəsmi statistika ilə də təsdiqlənir. Yalnız 2023-cü il ərzində Azərbaycanda 860 nəfər yol qəzalarında həyatını itirib. Son illərdə bu göstərici hər il 600-800 nəfər arasında dəyişir. Bu, yalnız rəsmi qeydə alınan ölümlərdir – arxa fonda isə yaralanmalar, əlillik halları və dağılan ailələr var.

“Ramiz Zeynalov sağdır” – sistemin simvolları dəyişmir

Ölkədə yol təhlükəsizliyinə cavabdeh qurumların fəaliyyəti də illərdir tənqid olunur. Baş Dövlət Yol Polisi İdarəsinin keçmiş rəisi Ramiz Zeynalovun adı bu sistemlə sinonimə çevrilib. Onun 74 yaşı var və uzun illər boyu vəzifədə qalması, sistemin dəyişməzliyi ilə bağlı narazılıqları artırıb.

Sosial şəbəkələrdə və ictimai müzakirələrdə tez-tez vurğulanır: nə qədər ki, sürücülük vəsiqələri imtahan əsasında yox, rüşvət müqabilində verilir – yollarda ölüm dayanmayacaq.

Qəzalar fərdlərin faciəsidir, sistemin isə məsuliyyətidir

Şəmkirdəki son qəza göstərir ki, hər yeni yol qəzası təkcə şəxsi faciə deyil – bu, həm də dövlət sisteminin, nəzarət və maarifləndirmə mexanizmlərinin növbəti iflasıdır. İnsanlar həyatlarını itirdikcə, cəmiyyət “növbəti yol qəzası” xəbərlərinə öyrəşir, ölüm adiləşir.

Amma bu ölümlərin qarşısını almaq mümkündür – əgər siyasi iradə və real islahat istəyi varsa.