Azərbaycan hökuməti 2019-cu ildən tətbiq olunan əmək haqqı üzrə vergi güzəştlərini gələn ildən ləğv etməyə hazırlaşır. Bu barədə məlumat 2026-cı ilin dövlət büdcəsi ilə bağlı açıqlanan rəsmi sənədlərdə təsdiqlənib.

Proqnoza görə, gələn il fiziki şəxslərin gəlirləri hesabına dövlət büdcəsinə 2,567 milyard manat daxil olacaq. Bu, 2025-ci illə müqayisədə 578 milyon manat və ya 29 faiz çoxdur.

Vergi Məcəlləsinə görə, sözügedən güzəştlər 2019-cu il yanvarın 1-dən qüvvədə olub və 2026-cı il yanvarın 1-dək davam etməli idi. Qaydalara əsasən, aylıq əmək haqqı 8000 manata qədər olduqda gəlir vergisi tutulmur, 8000 manatdan yuxarı məbləğ isə 14 faiz dərəcə ilə vergiyə cəlb olunurdu. Lakin güzəşt yalnız özəl sektorun qeyri-neft bölməsində çalışan muzdlu işçilərə şamil olunurdu.

Hökumət bu addımı qeyri-rəsmi məşğulluğun azaldılması və əmək münasibətlərinin leqallaşdırılması məqsədilə həyata keçirmişdi. Statistikaya görə, 7 il ərzində muzdlu işçilərin məşğulluq strukturundakı payı 32 faizdən 35 faizə yüksəlib. Amma ekspertlər bu artımı genişmiqyaslı güzəştlərin nəticəsi kimi qiymətləndirməyi düzgün hesab etmirlər.

Mütəxəssislər bildirirlər ki, gəlir vergisi güzəştlərinin ləğvi işçilərin vergi yükünü əhəmiyyətli dərəcədə artıracaq. Məsələn, biznes sektorunda aylıq 1000 manat maaş alan şəxsin ümumi vergi yükü 213 manat (təxminən 21 faiz) təşkil edəcək. Bu isə Azərbaycanın orta aylıq əmək haqqı səviyyəsi fonunda kifayət qədər ağır yük hesab olunur.

Ekspertlər hesab edirlər ki, güzəştlərin tam ləğvindənsə, fərqli ölkələrdə mövcud olan alternativ vergi güzəştləri nəzərə alına bilər.
• ABŞ-də müəyyən məbləğə qədər gəlirlər və ipoteka, təhsil, tibbi xərclər vergidən azaddır.
• Almaniyada işə gedib-gəlmə, təlim, pensiya və ianə xərcləri gəlirdən çıxılır.
• Fransada isə ailə üzvlərinin sayı nəzərə alınaraq, adambaşına müəyyən məbləğ vergidən azad edilir.