Dünyada nüvə təhlükəsizliyi ilə bağlı ən böyük sızmalardan biri baş verib. 28 may 2025-ci il tarixində Danimarkanın Danwatch araşdırma mərkəzi və Almaniyanın nüfuzlu “Der Spiegel” nəşrinin məlumatına görə, Rusiyaya məxsus strateji nüvə obyektləri ilə bağlı təxminən iki milyon sənəd internetdə yayımlanıb. Sızma nəticəsində Strateji Raket Qüvvələrinin (SRQ) bir neçə obyektinə, o cümlədən Yasnı şəhərində yerləşən hərbi bazaya dair tam sxemlər və detallı texniki məlumatlar ictimaiyyətə açıq şəkildə təqdim olunub.

Sənədlərdə nə var?

Məlum olanlara görə, sızan sənədlər arasında aşağıdakı məlumatlar yer alır:
• Baza sxemləri və planları
• Yeraltı tunellərin marşrutları
• Yeni inşa olunmuş kazarmalar, gözətçi qüllələri, idarəetmə məntəqələri və anbarların yerləşməsi
• “Avanqard” hipersəs raketlərinin yerləşdiyi bölmələr
• Təhlükəsizlik sistemlərinin (kameralar, sensorlar, siqnalizasiya cihazları, elektrik avadanlıqları və s.) dəqiq koordinatları
• Hərbi təlimat lövhələrinin mətnləri: “Dayan! Dön! Qadağan olunmuş zona!”, “Hərbi and”, “Ayaqqabılara qulluq qaydaları”

Jurnalistlərin araşdırmasına görə, sənədlər Rusiya hərbi infrastrukturlarının modernləşdirilməsi ilə bağlı aparılan genişmiqyaslı yenidənqurma işlərini də ifşa edir. Bu məlumatlar Rusiyanın gələcək hərbi planları və mövcud imkanları barədə kəşfiyyat orqanlarına geniş fürsətlər yaradır.

Mütəxəssislər nə deyir?

Britaniya Ordusunun 1-ci Batalyon Hərbi Kəşfiyyatının keçmiş komandiri Filip İnqram bu sızmanı “kəşfiyyatın ən yüksək səviyyəsi” adlandırıb. O bildirib ki, bu qədər ətraflı məlumatın mövcudluğu təxribat və hücum planları üçün zəif nöqtələrin müəyyənləşdirilməsinə şərait yaradır.

“Bu sənədlər müstəsna əhəmiyyət daşıyır. Əgər düşmən istəsə, zəif nöqtəni tapıb çox ciddi zərbə endirə bilər”, – deyə İnqram vurğulayıb.

Sızmanın miqyası və nəticələri

Danwatch-a görə, bu sənədlər Rusiyanın ən çox mühafizə olunan və hərbi-strateji əhəmiyyətli obyektlərindən birinin iç strukturlarını açıq şəkildə göstərir. Belə sızma tarixdə ilk dəfədir ki, bu qədər detallı şəkildə baş verir.

Həmçinin qeyd edilir ki, sənədlərdə əsgərlərin asudə vaxtlarında məşğul olduğu fəaliyyətlər – şahmat və dama oyunları, idman avadanlıqları və alətlərin istifadəsi kimi qeyri-hərbi məqamlar da əksini tapıb. Bu, sənədlərin nə qədər detallı və əhatəli olduğunu göstərir.

Rusiya tərəfi hələlik susur

Hadisə ilə bağlı Rusiya Müdafiə Nazirliyindən və Kreml nümayəndələrindən hələlik rəsmi açıqlama verilməyib. Lakin ekspertlər bu cür sızmanın daxildən həyata keçirilmiş ola biləcəyini, həmçinin kibertəhlükəsizlik sistemlərində ciddi boşluqların mövcudluğunu istisna etmirlər.

Nəticə

Bu hadisə beynəlxalq miqyasda nüvə təhlükəsizliyi və hərbi informasiya təhlükəsizliyi ilə bağlı ciddi suallar doğurur. Rusiyanın strateji obyektlərinə dair belə bir ifşa, həm regional, həm də qlobal təhlükəsizlik sistemləri üçün presedent yaradır.

Müşahidəçilər bildirirlər ki, bu sızma yalnız Rusiya üçün deyil, bütün dünya üçün geosiyasi və hərbi nəticələrə səbəb ola bilər.