
Hörmüz boğazında gəmiçiliyin əvvəlki səviyyəyə qayıtması gözlənildiyindən daha uzun çəkə bilər. Dənizçilik üzrə mütəxəssislər hesab edirlər ki, bölgədə vəziyyətin tam normallaşması üçün ilin sonuna qədər vaxt tələb oluna bilər.
Dəniz xəbərləri üzrə ekspert Riçard Midin sözlərinə görə, Hörmüz boğazında nəqliyyatın bərpası ilə bağlı qısa müddətli optimist proqnozlar reallığı əks etdirmir.
“Vəziyyətin müəyyən qədər normallaşması həftənin sonuna qədər deyil, çox güman ki, ilin sonuna qədər mümkün olacaq”, – deyə ekspert bildirib.
Onun sözlərinə görə, İranın boğazda yerləşdirildiyi bildirilən minaların təmizlənməsi mürəkkəb və uzun proses ola bilər. Əməliyyatın müddəti ərazidə real təhlükənin miqyasından və aşkar ediləcək maneələrdən asılı olacaq.
Ekspert qeyd edib ki, problem yalnız neft tankerlərinin ərazidən çıxarılması ilə məhdudlaşmır. Eyni zamanda, yığılmış ehtiyatların daşınması üçün boş tankerlərin də bölgəyə daxil olması tələb olunur.
Məlumata görə, ABŞ və İran arasında əldə olunduğu bildirilən razılaşma layihəsində atəşkəs, Hörmüz boğazı ətrafında gəmiçiliyin bərpası, İrana maliyyə güzəştləri və Tehranın nüvə silahı hazırlamayacağı ilə bağlı öhdəliklər yer alır.
Sənəddə birbaşa “Hörmüz boğazı” ifadəsi işlədilməsə də, Fars körfəzindən Oman dənizinə qədər dəniz nəqliyyatının bərpasından bəhs edilir. Razılaşma layihəsində gəmi hərəkətinin 30 gün ərzində müharibədən əvvəlki səviyyəyə qaytarılması nəzərdə tutulur.
Lakin ekspertlər hesab edirlər ki, boğazın təhlükəsizliyinin tam təmin olunması, mina təhlükəsinin aradan qaldırılması və beynəlxalq gəmiçilik şirkətlərinin yenidən bölgəyə qayıtması daha uzun zaman ala bilər.
Hörmüz boğazı dünya enerji ticarətinin ən mühüm marşrutlarından biri hesab olunur. Qlobal neft daşımalarının əhəmiyyətli hissəsi bu dar su yolundan keçir və burada yaranan istənilən böhran enerji bazarlarına ciddi təsir göstərə bilir.