İyunun 10-da Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsində “Abzas Media işi” üzrə təqsirləndirilən jurnalistlərin növbəti məhkəmə prosesi keçirilib. Hakim Rasim Sadıxovun sədrliyilə baş tutan iclasda vəkillər müdafiə çıxışlarını ediblər, araşdırmaçı jurnalist Hafiz Babalı isə son sözünü deyib.

Müdafiəçilər çıxışlarında ittiham aktına və irəli sürülən cinayət əməllərinə eyni mövqedən yanaşaraq bütün ittihamların əsassız və qondarma olduğunu bildiriblər. Onların sözlərinə görə, nə istintaq dövründə, nə də məhkəmə araşdırmasında jurnalistlərin üzərinə qoyulmuş ittihamları sübuta yetirən hər hansı ifadə, maddi sübut və ya qanuni sənəd təqdim olunmayıb.

Kekalovun “əsas” ifadəsi: təzyiq altında alındığı iddia olunur

Vəkillər bildirib ki, cinayət işinin əsası təqsirləndirilən şəxslərdən biri – Məhəmməd Kekalovun istintaq zamanı verdiyi ifadə əsasında qurulub. Lakin Kekalov sonrakı məhkəmə proseslərində bu ifadəni təzyiq altında verdiyini və ona qarşı psixoloji təzyiqlər göstərildiyini bəyan edib. O, həmin ifadədən imtina edib.

Müdafiə tərəfi eyni zamanda diqqətə çatdırıb ki, Kekalovun ifadəsinə əsasən cinayət işi açıldığı halda, onun özü ifadəni verməzdən əvvəl – yəni heç bir sübut olmadan – direktor Ülvi Həsənli artıq həbs edilibmiş. Bu isə istintaqın ardıcıllığına və hüquqi əsaslara ciddi şübhə doğurur.

Qaçaqmalçılıq və leqallaşdırma iddialarının arxasında nə var?

Cinayət işi üzrə təqsirləndirilən şəxslərə qarşı əsas ittihamlardan biri də qaçaqmalçılıq və cinayət yolu ilə əldə edilmiş vəsaitlərin leqallaşdırılmasıdır. Lakin vəkillər qeyd ediblər ki, tutulan şəxslərdən heç biri ölkə sərhədini qanunsuz şəkildə keçərkən saxlanılmayıb, üstəlik onların üzərindən və yaşadıqları evlərdən də hər hansı qeyri-qanuni pul və ya əmlak aşkar edilməyib.

Onlar bildiriblər ki, “tamah məqsədilə” törədildiyi iddia edilən cinayətlər üçün zəruri olan maddi zəmin – yəni ev, maşın, digər təminatlar yoxdur. “Heç birinin şəxsi evi və avtomobili yoxdur. Belə olan halda hansı tamahdan söhbət gedə bilər?” – deyə vəkillər sual ediblər.

Qrantlar və media fəaliyyəti: Cinayət deyil, inzibati məsələ

İttiham aktında “qanunsuz sahibkarlıq” və “qeyri-qanuni maliyyə vəsaitlərinin leqallaşdırılması” iddiaları da yer alıb. Müdafiə tərəfi qeyd edib ki, bu iddiaların əsası yoxdur, çünki media qurumları kommersiya deyil, maarifçi fəaliyyətlə məşğul olur və onların maliyyələşməsi qanunla tənzimlənir. Əgər qrant vəsaitlərinin alınması doğrudursa belə, bu hal cinayət məsuliyyəti deyil, inzibati pozuntu hesab olunur.

“Abzas Media”nın ofisində aşkar olunduğu iddia edilən pulların və sənədlərin isə istintaq orqanı tərəfindən hazırlanıb ora yerləşdirildiyi bildirilib.

Vəsatətlər rədd olunub, vəkillər bəraət istəyib

Vəkillər qeyd ediblər ki, istintaq və məhkəmə dövründə təqdim etdikləri heç bir vəsatət qəbul edilməyib, bu da işin obyektiv araşdırılmasına imkan verməyib. Onlar məhkəmədən ədalətli qərar gözləmədiklərini etiraf etsələr də, təqsirləndirilən şəxslərə bəraət verilməsini tələb ediblər.

Hafiz Babalı son sözünü dedi, növbəti proses iyunun 20-də

Məhkəmənin sonunda təqsirləndirilən şəxslərə son söz demək imkanı verilib. Jurnalistlərin əksəriyyəti çıxışlarını növbəti məhkəmə iclasına saxlamaq istədiklərini bildiriblər. Yalnız araşdırmaçı jurnalist Hafiz Babalı məhkəmə zalında son sözlə çıxış edib. Növbəti proses iyunun 20-nə təyin olunub.

İş üzrə kimlər təqsirləndirilir?

Xatırladaq ki, 2023-cü ilin noyabrın 20-dən etibarən “Abzas Media”nın rəhbərliyi və əməkdaşları – direktor Ülvi Həsənli, onun müavini Məhəmməd Kekalov, baş redaktor Sevinc Vaqifqızı, reportyorlar Nərgiz Absalamova və Elnarə Qasımova, araşdırmaçı jurnalist Hafiz Babalı həbs olunublar.

Bundan öncə, 2023-cü ilin may ayında “Azadlıq Radiosu”nun jurnalisti və iqtisadçı Fərid Mehralızadə də bu iş üzrə saxlanılıb. Lakin “Abzas Media” dərhal bəyanat yayaraq onunla əməkdaşlıq münasibətlərinin olmadığını bildirib.

Cinayət Məcəlləsinin hansı maddələri ilə ittiham olunurlar?

Təqsirləndirilən şəxslərə qarşı aşağıdakı maddələr üzrə ittiham irəli sürülüb:
• 206.3.2 – Qrup halında qaçaqmalçılıq
• 206.4 – Mütəşəkkil dəstə tərəfindən qaçaqmalçılıq
• 192.3.2 – Mütəşəkkil dəstə tərəfindən qanunsuz sahibkarlıq
• 193-1.3.1 və 193-1.3.2 – Cinayət yolu ilə əldə edilmiş pul vəsaitlərini leqallaşdırma
• 213.2.1 – Vergidən yayınma (mütəşəkkil dəstə ilə)
• 320.1 və 320.2 – Sənəd saxtalaşdırma və saxta sənədlərdən istifadə

Bu maddələr üzrə məhkəmə onları təqsirli bilərsə, jurnalistləri 8 ildən 12 ilədək azadlıqdan məhrumetmə cəzası gözləyir.

İddia: Siyasi sifariş, yoxsa hüquqi proses?

Təqsirləndirilən jurnalistlər bütün ittihamları rədd edir, həbslərinin səbəbini “Abzas Media”nın korrupsiya və hakimiyyət dairələri ilə bağlı apardığı araşdırmalarla izah edirlər. Onlar bu prosesin siyasi motivli olduğunu bildirirlər.

Yerli və beynəlxalq hüquq müdafiə təşkilatları da eyni mövqeni paylaşır. Bir sıra beynəlxalq təşkilatlar Azərbaycan hakimiyyətinə çağırış edərək jurnalistlərin dərhal azad edilməsini və onlara qarşı irəli sürülən ittihamların geri götürülməsini tələb ediblər.

Növbəti məhkəmə prosesi iyunun 20-də davam edəcək.