Ormuz boğazında gəmilərin hərəkətinin bərpası yaxın vaxtlarda tam təhlükəsiz səviyyəyə qayıtmayacaq. ABŞ və İran arasında əldə edildiyi bildirilən ilkin razılaşmaya baxmayaraq, bölgədə mina təhlükəsi və yüksək sığorta xərcləri gəmiçilik üçün ciddi risk olaraq qalır.

Beynəlxalq dəniz təhlükəsizliyi üzrə ekspertlərin fikrincə, tərəflər arasında gərginliyin azalması prosesin başlanğıcı sayılsa da, bu, dərhal normal ticarət axınının bərpası demək deyil.

Məlumatlara görə, Ormuz boğazında hərbi əməliyyatlar zamanı yerləşdirilmiş minaların tam təmizlənməsi və su yolunun təhlükəsiz elan olunması 40–50 günə qədər vaxt apara bilər. Lakin bəzi minaların aşkar edilməsinin çətinliyi bu prosesi daha da uzada bilər.

Eyni zamanda, gəmiçilik şirkətləri üçün əsas problemlərdən biri də sığorta xərclərinin kəskin artmasıdır. Hazırda hərbi risklər üzrə sığorta haqları əvvəlki dövrlə müqayisədə dəfələrlə yüksəkdir ki, bu da daşıma xərclərini əhəmiyyətli dərəcədə artırır.

Mütəxəssislər bildirirlər ki, hətta su yolu təmizlənsə belə, beynəlxalq şirkətlərin riskləri tam qiymətləndirərək geri dönüş qərarı verməsi vaxt tələb edəcək. Bəzi iri gəmiçilik operatorlarının ehtiyatlı davranacağı, digərlərinin isə mərhələli şəkildə Ormuz marşrutuna qayıda biləcəyi qeyd olunur.

Hazırda regionda yüzlərlə yük və tankerin gözləmə vəziyyətində olduğu bildirilir. Enerji daşıyıcılarının qlobal ticarətində mühüm rol oynayan Ormuz boğazının tam normallaşması isə yalnız təhlükəsizlik, sığorta və siyasi risklərin eyni anda azalmasından sonra mümkün hesab edilir.

Analitiklərin qənaətinə görə, mövcud vəziyyət göstərir ki, Ormuz boğazının tam bərpası qısa müddətdə deyil, mərhələli və uzunmüddətli proses olacaq.