
Almaniyanın Gissen Universitetində aparılan elmi tədqiqatlar nəticəsində bu günə qədər məlum olan ən güclü qeyri-nüvə partlayıcı maddə – heksaazot (N₆) ilk dəfə laboratoriya şəraitində sintez olunub. Bu barədə Almaniyanın n-tv telekanalı iyul ayında xəbər yayıb.
Layihəyə rəhbərlik edən orqanik kimya üzrə professor Peter Ştayner bildirib ki, heksaazot raket yanacağı kimi istifadə üçün böyük potensiala malikdir. Onun sözlərinə görə, bu maddə mövcud yanacaqlarla müqayisədə həm daha güclü, həm də ətraf mühit baxımından daha təhlükəsizdir.
“Heksaazotun partlayış gücü trotili (TNT) təxminən 2,5 dəfə üstələyir. Bu da onu dünyada tanınan ən güclü qeyri-nüvə partlayıcı maddə edir”, – deyə Ştayner qeyd edib.
Tərkibində yalnız azot var
Alimlərin əldə etdiyi N₆ maddəsi yalnız altı azot atomundan ibarətdir. Onlar bu atomları zəncir formasında sabitləşdirə biliblər. Maddə yalnız çox aşağı temperaturda stabil qalır. Partladıqda isə onun parçalanması nəticəsində böyük miqdarda enerji ayrılır.
Ən diqqətçəkən məqam isə bu enerjinin ayrılması zamanı ətraf mühitə karbon qazı deyil, yalnız azot (yəni “təmiz hava”) buraxılmasıdır. Professor Ştayner bunu “maddənin ən gözəl xüsusiyyəti” kimi qiymətləndirib.
Raketlər və müdafiə sənayesi üçün yeni mərhələ?
Heksaazotun yüksək güc və ekoloji təmizlik potensialı onu gələcəkdə raket yanacağı kimi istifadə etmək üçün cəlbedici edir. Alimlər əlavə mühəndislik və təhlükəsizlik məsələlərinin hələ araşdırılmalı olduğunu bildirirlər.
“Əgər əlavə maliyyələşmə təmin olunarsa, ilk sınaq raket nümunəsinin hazırlanması 3-5 il ərzində mümkün ola bilər”, – deyə professor bildirib.
Ştayner həmçinin etiraf edib ki, heksaazotun müdafiə və hərbi məqsədlərlə istifadəsi də nəzəri cəhətdən mümkündür. Lakin hazırda əsas məqsəd elmi tədqiqatları dərinləşdirmək və maddənin real tətbiq imkanlarını qiymətləndirməkdir.