“Siyası Partiyalar haqqında” yeni qanun layihəsinin hazırlanması və yeni qanunda mürtəce dəyişikliklərin əks etdirilməsi Azərbaycan siyası səhnəsində yeni bir partiya - ADR Partiyası ictimai fikrə hakim olmağa başlayandan sonra hakimiyyət üçün aktuallaşdı. 2015-ci idə təsis olunan ADR Hərəkatının siyası partiyaya transformasiyasi hakimiyyət üçün arzuolunmaz hal hesab edilirdi. Ona görə də bu qanunun ilk və birbaşa "qurban"ı Azərbaycan Demokratiya və Rifah (ADR) Partiyası oldu. Belə ki, Azərbaycan Respublikası prezidentinin 11 yanvar 2023-cü ildə imzaladığı "Siyasi partiyalar haqqında" yeni Qanun vətəndaşların hüquq və bərabərliyinin pozulmasına, siyasi fəaliyyət imkanlarının məhdudlaşdırılmasna gətirib çıxarır. Avropa İnsan Hüquqları Konvensiyasının 14-cü (Ayrı-seçkiliyin qadağan olunması), Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasının 25-ci maddəsinin (Bərabərlik hüququ) III və IV bəndlərinin, 58-ci maddəsinin (Birləşmək hüququ) II bəndinin, 71-ci maddəsinin (İnsan və vətəndaş hüquqlarının və azadlıqlarının təminatı) II, IV. V bəndlərinin tələblərinə, həmçinin bu Qanunun 3.5-ci maddəsinin (Siyasi partiyaların fəaliyyətinin dövlət tərəfindən hüquqi tənzimlənməsi siyasi plüralizmin təşviqinə xidmət etməlidir) tələbinə zidd olaraq, yeni Qanunun 4.7-ci maddəsi "Siyasi partiyanın dövlət qeydiyyatına alınmadan fəaliyyət göstərməsinə yol vermir."

Beləlilklə də yeni Qanun ADR Partiyası kimi dövlət qeydiyyatından keçməmiş partiyaların siyasi fəaliyyətlə məşğul olmasını qadağan edir. Hesab edirik ki, “Siyasi partiyalar haqqında” yeni qanundaki mövcud dəyişikliklərin İlkin qurbanına çevrilən ADR Partiyasının siyası müstəvidə fəaliyyətinin məhdudlaşdırılması siyasi müstəvidə münasibətlərin tənzimlənməsi üçün presedent, eləcə də real müxalif partiyalar üçün siyasi müstəvidə təşkilatı fəaliyyət üçün məhdudiyyət mexanizmi yaradacaq.
ADR Partiyası 17 oktyabr 2021-ci ildə təsis olunmuş və ötən dövr ərzində dövlət qeydiyyatına alınmaq üçün 4 dəfə Azərbaycan Respublikası Ədliyyə Nazirliyinə müraciət etmiş, hər dəfə də Ədliyyə Nazirliyində müraciətə baxılması aylarla vaxt apardıqdan sonra qeydiyyat üçün müsbət cavab verilməmişdir. Bununla əlaqədar olaraq, ADR Partiyasının Ədliyyə Nazirliyindən şikayəti Apelyasiya Məhkəməsi tərəfindən baxılması mümkünsüz sayılmış, Ali Məhkəmə ADR Partiyasının Apelyasiya Məhkəməsinin qərarından şikayətini icraata götürməmışdır. Beləliiklə, ADR Partiyasının həm qeydiyyat, həm də məhkəməyə şikayət hüquqları təmin olunmamış, partiya üzvlərinin Konstitusiyada təsbit edilmiş sərbəst birləşmə hüquqları pozulmuşdur.

Bu Qanun mövcud hakimiyyətin siyasi partiyalar üzərində nəzarətini təmin etməyə, siyasi plüralizmin məhvinə və istisnasız olaraq, mövcud avtoritar rejimin və ailə hakimiyyətin ömrünün uzadılmasına xidmət edir. Ona görə hesab edirik ki, "Siyasi partiyalar haqqında” yeni qəbul edilmiş bu Qanunun icrası dayandırılmalı, Qanun Avropa Şurası Venetsiya Komissiyasının ekspertizasından keçirildikdən sonra siyasi partiyaların rəylərindəki iradlar və təkliflər nəzərə alınmaq üçün yenidən ictimai müzakirəyə qaytarılmalıdır.

ADR Partiyası olaraq, Venetsiya Komissiyasını, Azərbaycan Respublikasının Konstitusiya Məhkəməsini bu Qanunun Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasının müddəalarına uyğun olub-olmaması və müvafiq beynəlxalq qurumları bu barədə rəy verməyə, demokratiya yolunu tutmuş siyasi partiyaları, vətəndaş cəmiyyəti və media orqanlarını qanunun bu formatda qəbul olunması əleyhinə mübarizədə birləşməyə çağırırıq.

Bakı şəhəri 13 yanvar 2023-cü il