AŞPA və İslandiya hökumətinin birgə təsis etdiyi qadınların gücləndirilməsi üzrə Vigdís Mükafatının builki qalibi təhlükəsiz aborta çıxış üçün çalışan Avropa feminist hərəkatı olub.

Strasburq, 22 iyun 2026 — Qadınların gücləndirilməsi üzrə 2026-cı il Vigdís Mükafatı “My Voice, My Choice” adlı grassroots feminist hərəkatına təqdim edilib. Sloveniya mənşəli bu hərəkat Avropa İttifaqı üzrə 300-dən çox təşkilatı bir araya gətirərək qadınların təhlükəsiz və əlçatan abort xidmətlərinə çıxışı üçün fəaliyyət göstərir.

60 min avro məbləğində illik mükafat Avropa Şurası Parlament Assambleyası və İslandiya hökuməti tərəfindən birgə təqdim olunur. Mükafat qadınların müxtəlif sahələrdə gücləndirilməsinə xidmət edən mühüm təşəbbüsləri tanıtmaq və dəstəkləmək məqsədi daşıyır.

Bu, Vigdís Mükafatının üçüncü təqdimatıdır. Mükafat İslandiyanın keçmiş prezidenti Vigdís Finnbogadóttir-in adını daşıyır. O, dünyada demokratik yolla dövlət başçısı seçilmiş ilk qadın kimi tarixə düşüb.

“My Voice, My Choice” hərəkatı 2025-ci ildə təhlükəsiz aborta çıxışla bağlı Avropa vətəndaş təşəbbüsü üçün 1,1 milyondan çox imza toplayıb. Bu kampaniya daha sonra Avropa Parlamentində mühüm qətnamənin qəbuluna və Avropa Komissiyasının abort xidmətləri üçün Avropa İttifaqı fondlarından istifadə ilə bağlı öhdəlik götürməsinə səbəb olub.

Mükafat AŞPA-nın yay plenar sessiyasının açılış günündə Strasburqda keçirilən mərasimdə təqdim edilib. Təşkilat adından mükafatı qəbul edən Lana Čop bildirib ki, bu mükafat təkcə bir kampaniyanın deyil, “ümidsizlik əvəzinə ümid, passivlik əvəzinə hərəkət seçən minlərlə insanın” əməyinin tanınmasıdır.

O qeyd edib: “Avropa yalnız institutlarda qurulmur. Avropa həm də insanlar arasında qurulur — həmrəyliklə, cəsarətlə, dostluqla və daha yaxşı gələcəyin mübarizəyə dəyər olduğuna dair inadkar inamla.”

AŞPA prezidenti Petra Bayr Lana Čop-a 60 min avroluq çek, diplom və İslandiya vulkanik maqmasından hazırlanmış “Kvika” adlı mükafat heykəlciyini təqdim edib. Bayr Vigdís Finnbogadóttir-in “dünya xilas ediləcəksə, bunu qadınlar edəcək” fikrini xatırladaraq bildirib ki, bugünkü dünyada sülhə və ümidə böyük ehtiyac var.

AŞPA prezidenti həmçinin vurğulayıb ki, seksual və reproduktiv hüquqlar uğrunda kampaniya aparan təşkilatlar ciddi müqavimətlə üzləşirlər və bu müqaviməti göstərən qruplar çox vaxt geniş resurslara malik olurlar.

Mərasimdə İslandiya hökumətini ədliyyə naziri Þorbjörg Sigríður Gunnlaugsdóttir təmsil edib. O bildirib ki, builki mükafata namizəd göstərilən hər üç təşəbbüs tanınmağa və alqışlanmağa layiqdir: “Onların işi bizə dəyişikliklərin mümkün olduğunu xatırladır.”

2026-cı il mükafatının iki finalçısı da diplomla təltif olunub. Onlardan biri Keniyada HIV/AIDS və ağır yoxsulluqdan əziyyət çəkən uşaqlara, qızlara və gənc analara dəstək göstərən “Girl Child Counselling Women Group”, digəri isə Nepalda insan alveri, uşaq nikahı, seksual istismar və gender əsaslı zorakılığa qarşı mübarizə aparan “Sasane – Samrakshak Samuha” təşkilatıdır.

Builki mükafat üçün dünyanın müxtəlif ölkələrindən təxminən 300 nominasiya nəzərdən keçirilib. Seçim paneli qadınların gücləndirilməsi sahəsində altı müstəqil ekspertdən ibarət olub. Ekspertlərdən üçü AŞPA, üçü isə İslandiya hökuməti tərəfindən namizəd göstərilib. Panelə AŞPA prezidenti rəhbərlik edib.

Vigdís Mükafatı 2023-cü ilin mayında Reykyavikdə Vigdís Finnbogadóttir-in iştirakı ilə təsis olunub. 2025-ci ildə mükafat Fələstindən olan “Women of the Sun” təşkilatına, 2024-cü ildə isə Yunanıstanda yoxsulluq, sosial təcrid və gender əsaslı zorakılıqla üzləşən qadınlara dəstək göstərən “Irida Women’s Center” təşkilatına verilmişdi.