Son günlərdə sosial mediada və bəzi qeyri-rəsmi mənbələrdə İslam İnqilabının lideri Ayətullah Ruhullah Xomeyninin bioloji atasının əslində ingilis əsilli William Richard “Haji” Williamson olduğu ilə bağlı iddialar yenidən müzakirə mövzusuna çevrilib. Bu konspirativ nəzəriyyə illərdir gündəmə gəlsə də, hələ də heç bir rəsmi və ya akademik mənbə tərəfindən təsdiqlənməyib.

Haji Williamson kim idi?

William Richard Williamson — daha çox tanınan adı ilə Haji Williamson — 19-cu əsrin sonlarında və 20-ci əsrin əvvəllərində Yaxın Şərqdə fəaliyyət göstərmiş britaniyalı macəraçı, tacir və daha sonra müsəlman olan bir şəxs idi. Gənclik illərində dünyanın müxtəlif bölgələrində gəmiçilik və ticarətlə məşğul olmuş Williamson, Yəməndə İslamı qəbul etdikdən sonra Həcc ziyarətinə getmiş və “Hacı” statusu almışdı. O, neft nəhəngi olan Anglo-Persian Oil Company-də çalışaraq Fars körfəzi və İraq-İran sərhədi boyu diplomatik və ticari fəaliyyətlərdə iştirak etmişdi.

İddialar nədən qaynaqlanır?

Köhnə Britaniya arxivlərində Williamson-un 1920-ci illərdə İranın Xuzistan bölgəsində yaşadığı qeyd olunur. Bəzi fərziyyələrə görə, o dövrdə orada dünyaya gələn Ruhullah Musəvi Xomeyninin bioloji atası məhz o ola bilər. İddialar əsasən bu nöqtələrə söykənir:
• Williamson-un bölgədə geniş fəaliyyəti
• Xomeyninin atası Seyid Murtuza Musəvi Hindinin mənşəyi barədə qeyri-müəyyənlik
• Qərb dövlətlərinin bölgədəki təsiri və casusluq fəaliyyəti

Bu iddialar ilk dəfə 2000-ci illərin əvvəllərində bəzi bloglar və alternativ tarix saytı tərəfindən gündəmə gətirilib. Lakin bunların heç biri sənədlərlə və ya müstəqil tədqiqatlarla sübut olunmayıb.

Tarixçilər nə deyir?

Tarixçilər və akademik tədqiqatçılar bu cür iddiaları əsassız və spekulyativ hesab edirlər. Oksford və Tehran universitetlərində aparılmış araşdırmalar Xomeyninin ailəsinin Hindistandan İrana köç etmiş dini şəxsiyyətlərdən ibarət olduğunu göstərir.

Britaniya arxivlərinin açıq mənbələrində də belə bir ata-oğul əlaqəsi ilə bağlı heç bir sübut yer almır.

Nəticə

Hal-hazırda William Richard Williamson ilə Ruhullah Xomeyni arasında bioloji bir əlaqənin olduğuna dair heç bir etibarlı sübut mövcud deyil. Bu cür nəzəriyyələr daha çox siyasi motivli spekulyasiya kimi qiymətləndirilir.

Redaksiya qeydi: Foto.info.az redaksiyası olaraq, bu mövzuda dəqiq və təsdiqlənmiş məlumatların ictimaiyyətlə paylaşılmasını vacib hesab edir. Mövzuyla bağlı yeni sənəd və ya tədqiqatlar üzə çıxarsa, oxucularımıza məlumat veriləcəkdir.

Müəllif: Foto.info.az