Avropa İnsan Hüquqları Məhkəməsi (AİHM) iyulun 15-də Müsəlman Birliyi Hərəkatının sədri, hazırda həbsdə olan ilahiyyatçı Taleh Bağırzadə və jurnalist Fikrət Fərəməzoğlunun birgə şikayəti üzrə qərarını açıqlayıb. Qərarda AİHM hər iki ərizəçinin xeyrinə qərar çıxarıb və Avropa Konvensiyasının 3-cü maddəsinin (işgəncəyə və qeyri-insani rəftara məruz qalmamaq hüququ) pozulduğunu tanıyıb.

Ərizəçilər şikayətlərində müvafiq olaraq 2015 və 2016-cı illərdə saxlanılarkən və istintaq müddətində işgəncəyə məruz qaldıqlarını, bu barədə şikayətlərinin isə araşdırılmadığını bildiriblər. Azərbaycan hökuməti onların iddialarını rədd edərək, saxlanma zamanı polisə silahla müqavimət göstərdiklərini və bu səbəbdən yaralandıqlarını iddia edib.

Lakin AİHM bu arqumenti inandırıcı hesab etməyib. Məhkəmə qeyd edib ki, mövcud sübutlara baxmayaraq prokurorluq və məhkəmə orqanları tərəfindən effektiv istintaq aparılmayıb. Bu səbəbdən, ərizəçilərin hüquqlarının pozulduğu qənaətinə gəlinib.

Taleh Bağırzadə ərizəsində saxlanıldığı zaman ayaqlarının qamçılanması nəticəsində yaralandığını deyib. Daxili İşlər Nazirliyinin Baş Mütəşəkkil Cinayətkarlıqla Mübarizə İdarəsinin (BMCMİ) əməkdaşları isə zədələrin guya yataqdan yıxılma nəticəsində baş verdiyini bildirsələr də, AİHM bu izahatı əsassız və qeyri-inandırıcı sayıb. Məhkəmə bu rəftarı işgəncə kimi qiymətləndirib.

Qərarda həmçinin vurğulanıb ki, saxlanılan şəxslərin ailələri ilə əlaqəyə çıxmasına imkan verilməməsi, eləcə də dövlət tərəfindən təyin olunan vəkillərin şikayətləri lazımi qaydada təqdim etməməsi də hüquq pozuntusudur. Məhkəmə hesab edir ki, ailə ilə əlaqə və müstəqil vəkillə təminat pis rəftarın qarşısını almaq üçün vacib müdafiə mexanizmləridir.

AİHM Taleh Bağırzadəyə 10 min avro, Fikrət Fərəməzoğluna isə 5 min avro təzminat ödənilməsinə qərar verib.

Xatırladaq ki, Taleh Bağırzadə 2015-ci ilin noyabrında Nardaran hadisələri zamanı həbs edilib və 20 il azadlıqdan məhrum olunub. O, özünü təqsirli bilmir və siyasi sifarişlə həbs olunduğunu deyir.

Fikrət Fərəməzoğlu isə 2016-cı ildə hədə-qorxu ilə pul tələb etmə ittihamı ilə saxlanılıb, 2017-ci ildə 7 il azadlıqdan məhrum edilib və 2019-cu ildə prezidentin əfv sərəncamı ilə azadlığa buraxılıb.

Qeyd edək ki, Azərbaycan prezidenti İlham Əliyev bu ilin aprelində çıxışında ölkənin Avropa Məhkəməsinin qərarlarını artıq tanımayacağını bəyan edib. Bu isə AİHM qərarlarının icrası ilə bağlı suallar doğurur.