24 iyun tarixində Avropa Şurası Parlament Assambleyasının yay sessiyası günlərində Strasburqda Türkiyə ilə bağlı insan hüquqları pozuntularına diqqət çəkmək üçün genişmiqyaslı etiraz aksiyası keçirilib. Avropa Şurası binasının qarşısına toplaşan minlərlə Türkiyə vətəndaşı, mühacir, hüquq müdafiəçisi və vətəndaş cəmiyyəti fəalı Ankaradan Avropa İnsan Hüquqları Məhkəməsinin qərarlarını yerinə yetirməyi tələb edib.

“Ədalət hər kəs üçün” şüarı altında keçirilən aksiya 5-ci Strasburq Ədalət Buluşması kimi təqdim olunub. Təşkilatçıların bildirdiyinə görə, Avropanın müxtəlif ölkələrindən gələn iştirakçılar Türkiyədə siyasi məhbusların azad edilməsi, hüququn aliliyinin bərpası və Avropa İnsan Hüquqları Məhkəməsinin qərarlarının icrası üçün Avropa Şurasını daha qətiyyətli addımlar atmağa çağırıblar.



Aksiya iştirakçıları “Ədalət!”, “AİHM qərarları icra olunsun!”, “Siyasi məhbuslara azadlıq!” , “ “Hər kəs üçün ədalət” kimi şüarlar səsləndiriblər. Meydanda Türkiyədə həbsdə olan siyasətçilərin, jurnalistlərin, hüquq müdafiəçilərinin və vətəndaş cəmiyyəti nümayəndələrinin adları yazılmış plakatlar qaldırılıb. Etirazçılar xüsusilə Osman Kavala, Selahattin Demirtaş və Yüksel Yalçınkaya ilə bağlı AİHM qərarlarının icra olunmamasını Avropa insan hüquqları sisteminin nüfuzuna ciddi zərbə kimi qiymətləndiriblər.

Çıxışlarda bildirilib ki, AİHM qərarları tövsiyə xarakterli sənəd deyil, Avropa İnsan Hüquqları Konvensiyasına qoşulan dövlətlər üçün məcburi hüquqi öhdəlikdir. Buna baxmayaraq, Türkiyə hakimiyyətinin illərdir bir sıra mühüm qərarları icra etməməsi həm məhkəmənin nüfuzunu, həm də Avropa Şurasının icra mexanizmlərinin effektivliyini sual altına qoyur.

Aksiyada çıxış edənlər Türkiyədə 2016-cı ildən sonra aparılan kütləvi həbslər, dövlət qurumlarından uzaqlaşdırmalar, müxalif siyasətçilərə, jurnalistlərə, müəllimlərə, vəkillərə və akademiklərə qarşı təzyiqlər barədə danışıblar. Bildirilib ki, problem yalnız bir siyasi və ya sosial qrupa aid deyil; Türkiyədə hüquq böhranı artıq cəmiyyətin müxtəlif təbəqələrini əhatə edən sistemli xarakter alıb.

Etirazçılar İstanbulun həbsdə olan meri Əkrəm İmamoğlu ilə bağlı məsələni də gündəmə gətiriblər. Onların fikrincə, seçilmiş siyasətçilərə qarşı məhkəmə mexanizmlərindən siyasi alət kimi istifadə olunması demokratiya və seçki iradəsinə qarşı hücumdur.

Aksiyanın diqqət çəkən məqamlarından biri də iştirakçıların Avropa institutlarına ünvanladığı çağırış olub. Onlar bildiriblər ki, Avropa Şurası və AŞPA yalnız narahatlıq ifadə etməklə kifayətlənməməli, insan hüquqları öhdəliklərini yerinə yetirməyən üzv dövlətlərə qarşı real siyasi və hüquqi mexanizmləri işə salmalıdır.

Tədbir zamanı Avropa siyasətçilərinin, hüquq müdafiəçilərinin və ictimai xadimlərin dəstək mesajları səsləndirilib. Çıxışlarda vurğulanıb ki, Türkiyə Avropa Şurasının qurucu üzvlərindən biridir və buna görə də insan hüquqları, demokratiya və hüququn aliliyi sahəsində üzərinə götürdüyü öhdəliklərə əməl etməlidir.

Aksiya iştirakçıları Avropa Şurasına məktub təqdim edərək Türkiyədə AİHM qərarlarının tam və təxirəsalınmadan icrasını, siyasi məhbusların azad edilməsini və məhkəmə sisteminin siyasi təzyiqlərdən xilas edilməsini tələb ediblər.

Strasburqda keçirilən bu izdihamlı aksiya Türkiyədə insan hüquqları böhranının artıq yalnız ölkə daxilinin problemi olmadığını, Avropa hüquq məkanının ümumi sınağına çevrildiyini bir daha göstərdi. Etirazçıların əsas mesajı isə aydın idi: ədalət gecikdikcə, Avropanın insan hüquqları sistemi də sınaq qarşısında qalır.