Azərbaycanda ümumi təhsil müəssisələrində şagirdlərin geyim forması ilə bağlı müəyyən edilmiş tələblər hicab məsələsini yenidən gündəmə gətirib. Cəmiyyətdə narazılıq doğuran bu yanaşma dini inanclarını yaşatmaq istəyən ailələrin və hicablı şagirdlərin hüquqları ətrafında ciddi suallar yaradır.

Nazirlər Kabinetinin qərarı ilə müəyyənləşdirilən məktəbli geyim forması tələblərinin hicablı şagirdlərə münasibətdə necə tətbiq olunması xüsusilə diqqət çəkir. Təəssüf ki, bəzi məktəblərdə bu məsələyə yanaşma dini həssaslıqların nəzərə alınmadığı, qadağaların isə həddindən artıq sərt tətbiq edildiyi barədə narahatlıqlar yaradır.

Daha ciddi narahatlıq doğuran məqamlardan biri də hökumətyönlü media qurumlarının bu məsələyə yanaşmasıdır. İctimai müzakirələrdə hicablı şagirdlərin hüquqlarını müdafiə etmək əvəzinə, onların seçimlərini hədəfə alan və cəmiyyətdə dini geyimə qarşı mənfi münasibəti gücləndirən yanaşmalar qəbuledilməzdir. Medianın vəzifəsi ayrı-seçkiliyi dərinləşdirmək deyil, cəmiyyətdəki problemləri obyektiv işıqlandırmaq və fərqli mövqelərin ifadəsinə imkan yaratmaqdır.

Hicab təhsilə maneə deyil!

Hicabın özlüyündə təhsilin keyfiyyətinə, şagirdin bilik əldə etməsinə və məktəb mühitində iştirakına mənfi təsir göstərdiyini söyləmək üçün əsas yoxdur. Buna görə də dini geyim məsələsinə yalnız qadağalar prizmasından yanaşmaq əvəzinə, şagirdlərin təhsil hüququ, vicdan azadlığı və dini inanclarına hörmət prinsipləri nəzərə alınmalıdır.

Azərbaycan Konstitusiyasında dinin dövlətdən ayrı olması və vicdan azadlığı ilə bağlı müddəalar təsbit edilib. Bu prinsiplərin mahiyyəti dini inanclarına görə heç kimin hüquqlarının əsassız şəkildə məhdudlaşdırılmamasını tələb edir. Dövlət məktəblərində vahid geyim qaydalarının tətbiqi də fundamental hüquqlara hörmət çərçivəsində həyata keçirilməlidir.

Azərbaycan cəmiyyətinin dini və mədəni xüsusiyyətləri də bu məsələdə nəzərə alınmalıdır. Əhalinin əhəmiyyətli hissəsinin özünü müsəlman hesab etdiyi ölkədə hicablı qızların narahatlıqlarına laqeyd yanaşmaq, ailələrin etirazlarını görməzdən gəlmək və məsələni inzibati qadağalarla həll etməyə çalışmaq cəmiyyətdə gərginliyi artıra bilər.

Dövlət bayrağımızdakı yaşıl rəngin İslam mədəniyyəti ilə əlaqələndirilməsi də ölkəmizin tarixi-mədəni kimliyinin mühüm elementlərindən biridir. Belə bir şəraitdə dini inanclarını geyimləri ilə ifadə edən qızların hüquqları ilə bağlı yaranan sualların diqqətlə araşdırılması vacibdir.

Bu məsələ susmaqla həll olunmayacaq!

Məktəblərdə hicabla bağlı tələblərin tətbiqi zamanı şagirdlərin və valideynlərin narahatlıqları nəzərə alınmalı, dini inanclarına görə uşaqların təhsildən kənarda qalmasına və ya təzyiqlə üzləşməsinə yol verilməməlidir.

Hicablı şagirdlərin hüquqlarını müdafiə etmək heç bir halda təhsilə qarşı çıxmaq demək deyil. Əksinə, təhsil hüququ ilə vicdan azadlığının uzlaşdırılması hüquqi dövlətin əsas vəzifələrindən biridir.

Hesab edirik ki, hicablı şagirdlərin hüquqlarını məhdudlaşdırdığı düşünülən qaydalar yenidən nəzərdən keçirilməli, bu məsələdə ictimai müzakirələr aparılmalı və dini geyimlə bağlı narazılıqları aradan qaldıracaq hüquqi həll yolu tapılmalıdır.

Tələbimiz aydındır: hicablı qızların hüquqlarını məhdudlaşdıran yanaşmaya son qoyulmalı, mübahisəli qaydalar yenidən nəzərdən keçirilməli və vicdan azadlığını təmin edən ədalətli qərar qəbul edilməlidir!