Son illər sürətli dəb (fast fashion) sənayesinin ətraf mühitə təsiri ilə bağlı narahatlıqlar artmaqdadır. Ekoloqlar bildirirlər ki, ucuz və tez-tez dəyişən geyim trendləri təkcə istehlakçı davranışlarını deyil, həm də planetin ekoloji balansını ciddi şəkildə təhdid edir.

BMT-nin Ətraf Mühit Proqramının (UNEP) məlumatına görə, dəb sənayesi qlobal karbon emissiyalarının təxminən 10 faizinə cavabdehdir. Bu göstərici beynəlxalq aviasiya və dəniz daşımalarının yaratdığı emissiyaların cəmini belə üstələyir. Mütəxəssislər qeyd edirlər ki, tekstil istehsalı zamanı böyük həcmdə enerji və su resursları sərf olunur.

Statistikaya əsasən, sadəcə bir cüt cins şalvarın istehsalı üçün təxminən 7 500 litr su istifadə edilir. Bu isə orta hesabla bir insanın 7 il ərzində içdiyi su miqdarına bərabərdir. Lakin bu geyimlər çox zaman qısa müddət geyinildikdən sonra tullantıya çevrilir.

Problemin digər tərəfi geyim tullantılarıdır. Hər saniyə dünyada bir zibil maşını dolusu geyim ya yandırılır, ya da tullantı poliqonlarına atılır. Çilinin Atakama səhrasında və Qananın sahil bölgələrində yaranmış nəhəng geyim tullantıları artıq qlobal ekoloji problemin simvoluna çevrilib.

Ekoloqlar xüsusilə sintetik parçalara diqqət çəkirlər. Bu cür geyimlər yuyulduğu zaman mikroplastik hissəciklər ayrılaraq çaylara və okeanlara qarışır. Nəticədə mikroplastiklər qida zənciri vasitəsilə yenidən insan orqanizminə daxil olur.

Mütəxəssislərin fikrincə, bu vəziyyətdən çıxış yolu şüurlu istehlak və minimalizm yanaşmasının təşviqidir. “Az al, keyfiyyətli al və uzun müddət geyin” prinsipi ətraf mühitə təsirin azaldılmasında əsas rol oynaya bilər. Bundan əlavə, ikinci əl geyimlərin istifadəsi, təkrar emal və ekoloji təmiz materiallardan hazırlanmış məhsulların seçilməsi tövsiyə olunur.

Qeyd edilir ki, ekoloji mədəniyyət yalnız bahalı brendlərlə deyil, təbiətə minimum zərər vuran həyat tərzi ilə ölçülməlidir. Bu yanaşma həm mövcud ekoloji problemlərin azaldılması, həm də gələcək nəsillərin sağlam mühitdə yaşaması baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.

“İntellekt” Sərhədsiz Maarifçi Gənclər İctimai Birliyi