Almaniyada ifrat sağçı “Almaniya üçün Alternativ” — AfD partiyasının qadağan edilməsi ilə bağlı müzakirələr yenidən gündəmə gəlib.

Buna səbəb Almaniyanın “Vətəndaş hüquqları cəmiyyəti” adlı qeyri-hökumət təşkilatının AfD ilə bağlı hazırladığı hüquqi rəy olub. Təşkilatın ekspertləri partiyanın fəaliyyətinin Almaniyanın Əsas Qanununa zidd ola biləcəyini bildiriblər.

Rəyin müəllifləri AfD-ni siyasi rəqiblərə qarşı hüquqi təqib çağırışları etməkdə və alman xalqını etnik mənsubiyyət əsasında müəyyənləşdirmək cəhdində ittiham edirlər. Onların fikrincə, bu yanaşma insan ləyaqəti prinsipinə ziddir.

Hesabatdan sonra Sosial Demokrat Partiyası və “Yaşıllar” AfD-nin qadağan olunması prosedurunun yenidən müzakirəyə çıxarılmasını istəyiblər. Onlar hesab edirlər ki, demokratik dövlət konstitusiya quruluşuna qarşı fəaliyyət göstərən qüvvələrə qarşı özünü müdafiə etməlidir.

Bununla belə, AfD-nin qadağan edilməsi asan proses deyil. Belə bir qərar üçün Federal Konstitusiya Məhkəməsinə müraciət olunmalıdır. Bu müraciəti yalnız Bundestaq, Bundesrat və federal hökumət edə bilər. Hazırda isə bu qurumlarda belə addımı dəstəkləyən aydın siyasi çoxluq yoxdur.

Almaniyanın hakim Xristian Demokrat İttifaqı isə AfD-yə qarşı əsas mübarizə yolunun qadağa deyil, islahatlar və real problemlərin həlli olduğunu bildirir. Kansler Fridrix Merts iqtisadiyyat, miqrasiya və təhlükəsizlik sahələrində atılan addımların ifrat sağçıların təsirini azalda biləcəyini düşünür.

Lakin ictimai rəy sorğuları göstərir ki, AfD xüsusilə Almaniyanın şərq bölgələrində güclənməkdə davam edir. Saksoniya-Anhalt torpağında keçiriləcək seçkilər öncəsi partiyanın ən yüksək dəstəyə malik siyasi qüvvələrdən biri olduğu bildirilir.

Bu vəziyyət Almaniya siyasətində “bрандмауэр” adlandırılan prinsip ətrafında da mübahisələri artırıb. Bu prinsip demokratik partiyaların AfD ilə əməkdaşlıqdan imtina etməsini nəzərdə tutur. Amma xüsusilə şərq bölgələrində bu yanaşmanın nə qədər effektiv olduğu sual altına alınır.

Müşahidəçilər hesab edirlər ki, AfD-yə qarşı yalnız hüquqi qadağa müzakirəsi yetərli deyil. Əsas partiyalar seçicilərə iqtisadi çətinliklər, miqrasiya, təhlükəsizlik və sosial narazılıqlarla bağlı inandırıcı alternativlər təqdim etməlidirlər.